حسابهای مستقل: برای  نگهداری حسابهای مستقل بایستی  سازمانهای دولتی  برای درامد و سایر منابع مالی خود که برای مصارف خاص و محدود طبق قوانین و مقررات دریافت می کنند حساب یا حسابداری جداگانه ایجاد نمایند.

  خصوصیات سیستم حسابداری دولتی: سیستم حسابداری دولتی بایستی امکان ارائه گزارش عملکرد مالی و نتیجه عملیات مالی حسابهای مستقل و گروه حسابهای دارائیهای ثابت عمومی و بدهیهای بلندمدت عمومی متعلق به سازمانهای  دولتی را طبق اصول و استانداردهای حسابداری وهمچنین امکان بررسی صورتهای مالی را به منظور اطمینان از رعایت قوانین و مقررات مالی و بودجه ای درثبت و طبقه بندی فعالیتهای مالی فراهم آورد.     

 

خصوصیات صورتهای مالی سازمانهای دولتی:

1- ارائه گزارش واطلاعات وارقام صحیح جهت تصمیم گیری در مورد تخصیص منابع مالی با مصارف مربوط

2- اطلاعات مربوط به داراییها، بدهیها ودریافتها، پرداختها و موجودیهای سازمان مربوطه  

3- اطلاعات مالی لازم جهت ارزیابی عملکرد سازمان دولتی وارزیابی خدمات ارائه شده

4- ارئه گزارش و اطلاعات مالی مفید جهت تهیه صورت گردش وجوه

5-گزارش لازم برای انجام برنامه ریزی و تصمیم گیری مالی به منظور صرفه جویی در اعتبارات و منابع مالی سازمان جهت رسیدن به اهداف عملیاتی

6- اطلاعات لازم برای مقایسه و تطبیق هزینه های انجام شده با اعتبارات مصوب و قوانین و مقررات مالی و بودجه ای

7- اطلاعات لازم که موجب اطمینان از رعایت قوانین و مقررات در انجام و ثبت فعالیتهای مالی سازمان میگردد

8- گزارش مالی مفید برای برنامه ریزی و بودجه ریزی و پیش بینی اثرات تخصیص منابع مالی برای رسیدن به اهداف عملیاتی سازمان مربوطه

9- گردش عملیاتی درامدها و هزینه های سال جاری با درامدها و هزینه های سال مالی قبل(مقایسه ای)

تذکر: اطلاعات یادشده اگردرتمامی سازمانها به نحوصحیح ودقیق انجام گیرد دربرنامه ریزیها و تصمیم گیریهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دولت موثرخواهد بود

لزوم اعمال کنترل بودجه ای در سازمانهای دولتی:

در اکثر حسابهای مستقل برای وجوه دولتی، کنترل بودجه ای بوسیله ثبت و نگهداری حسابهای بودجه ای علاوه بر حسابهای عادی اعمال می گردد. حسابهای بودجه ای حسابهایی هستند که در آنها ارقام بودجه ای شامل درامدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب منعکس می شوند. حسابهای مذکور حسابهای موقت می باشند که در آغاز سال مالی و بعد از ابلاغ بودجه مصوب به امور مالی سازمان دولتی باز می شوند، در طول سال مالی همراه با حسابهای عادی نگهداری می گردند و در پایان سال مالی بسته می شوند. البته در برخی سازمانهای دولتی کنترل بودجه ای تنها از طریق ثبت اعتبارات مصوب و هزینه ها در دفاتر اعتبارات نگهداری واعمال می گردد.

 

 

درآمدها و هزینه ها:

در سازمانهای دولتی درامدها باید براساس منبع و ماهیت آنها و براساس حسابهای مستقل طبقه بندی شوند. هزینه ی سازمانهای مذکور نیز باید برحسب انواع حسابهای مستقل، برنامه ها و فعالیتها، فصول و مواد هزینه طبقه بندی گردد.و در تهیه و تنظیم بودجه، ثبت حسابها و تهیه گزارشها و صورتهای مالی هر حساب مستقل و هر سازمان دولتی باید از طبقه بندیها، عناوین و سرفصلهای مشترک و یکنواخت استفاده شود تا امکان مقایسه وکنترل صورتهای مالی با ارقام براوردی مندرج در بودجه مصوب بوجود آید.

 

 

تحصیل درامدها و انجام هزینه ها:

شرط اصلی برای وصول درامدها (علیرغم پیش بینی آنها در بودجه مصوب) وجود قوانین و مقررات خاصی است که منابع و نحوه وصول درامدها را مشخص می سازد. طبق قانون محاسبات عمومی پیش بینی درامدها یا سایر منابع تامین اعتبار در بودجه کل کشور مجوزی برای وصول آنها از اشخاص تلقی نمی گردد و در هر مورد نیاز به مجوز قانونی دارد.

شرایط انجام هزینه ها در سازمانهای دولتی:

1- هزینه ی سازمانهای دولتی باید در محدوده درامدهای شناسایی شده آنها انجام پذیرد.

2- هزینه های سازمانهای دولتی فقط درصورت وجود اعتبار در بودجه مصوب آنها وباتوجه به مانده اعتبار مصوب باید انجام شود.

3- هزینه های سازمانهای دولتی باید با رعایت قوانین و مقررات وطبق  قانون محاسبات عمومی کشور پرداخت شوند.

 

بنام خدا

نقش  وکارایی کارشناسی رسیدگی اسنادمالی(حسابرسی داخلی )درسازمانها

تعریف حسابرسی بطورعام :

عبارت است ازرسیدگی به اسنادومدارک ودفاتریک موسسه جهت تهیه گزارش برای تعیین صحت صورتهای مالی همان موسسه

حسابرسی داخلی یارسیدگی اسناد مالی نیزقسمتی از وظایف حسابرس رادرداخل یک سازمان به عهده داردوعبارت است ازرسیدگی وتسجیل سندهزینه هاومدارک مالی واحدهای تابعه جهت رسیدن به نتیجه مطلوب.

تسجیل :

یکی از مراحل خرج یاهزینه درسازمانها  وموسسات دولتی می باشد و عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسنادومدارک اثبات کننده ی بدهی .

وجود حسابرسی داخلی یا کارشناسی رسیدگی اسناددرسازمانها یک ضرورت ودربرخی ازآنها یک الزام قانونی می باشد.حسابرسی داخلی درسازمانها به لحاظ کمک به مدیریت در حفاظت ازوجوه عمومی و پیشگیری ازسوءاستفاده هاو اشتباهات وبهبود روشها نقش اساسی را ایفا می کند.

حسابرسی داخلی یارسیدگی اسناد برای انکه بتواندکلیه وظایف محوله رابه خوبی انجام دهد بایدازجایگاه مناسبی درچارت سازمانی برخوردارباشد وباتوجه به منابع در دسترس وچارچوب سیاستهای سازمان کارخودرابه انجام برساند.مهمترین منبع حسابرسان داخلی یاکارشناسی تسجیل اسناد هرسازمان وجود کارکنان لایق آن سازمان می باشد ولی اگر قرارباشد کارشناسان تسجیل اسناد فعالیتهاومسئولیتهای خود رابه گونه ای اثربخش انجام دهند.علاوه برنیروی انسانی ماهروکافی ، تسهیلات وامکانات دیگرچون جاومکان مناسب ومطمئن وامکانات رایانه ای لازم را باید دراختیار داشته باشد.

حسابرسان داخلی هرسازمان ازکارمندان وپرسنل موظف همان سازمان می باشند که عملیات رسیدگی راتحت نظارت وضوابط ودستورالعملهای داخلی مطابق  قوانین ومقررات مالی کشورانجام می دهند.وبه دلایل زیرنمی توانندمثل حسابرسان مستقل بررسی واظهارنظرنمایند.

1-      دریافت حقوق ازسازمان مربوطه

2-       تبعیت ازضوابط ودستورالعملهای سازمان

درحسابرسی داخلی ، سازمان موردنظرازلحاظ رعایت مقررات ، ضوابط ودستورالعملهاوبخشنامه هاوهمچنین رعایت سیستم عملکردی مدون موردبرسی ورسیدگی قرارمیگیرد.

نمونه ای ازاین حسابرسیها رامی توان درسازمانهای دولتی درنظرگرفت که کلیه عملکردهاواسنادمالی نواحی ومناطق توسط کارشناسان رسیدگی وتسجیل اسناد ذیحسابی بارعایت قوانین ومقررات مالی وسیاستهای عملکردی سازمان که نقش مهمی رادرتعیین نقاط ضعف وقوت مالی سازمان را داردمورد رسیدگی قرارمی گیرد.

کارشناسان رسیدگی یاحسابرسان داخلی بایستی ازاطلاعات فنی دررشته ی خودبهره مندشوند تابتوانندامرحسابرسی ورسیدگی رابدرستی به انجام رسانند وبایستی دراین خصوص دوره های آموزشی لازم راجهت وصول مراتب حسابرسی طی کرده باشند.

عملیات حسابرسی بایستی به حد کافی وبه طوردقیق برنامه ریزی شده وحتی برنامه زمان بندی تهیه وبه مورداجراگذاشته شود تااز انجام عملیات موردی وسلیقه ای که موجب به هم ریختگی کارودرنتیجه باعث ازقلم افتادگی یااشتباه موردی ویااینکه بررسی کمتردرچندموردراشامل شود جلوگیری به عمل آید و مراقبتهای لازم انجام گیرد.

حسابرسان داخلی یا کارشناسی رسیدگی وتسجیل اسناد ضمن بررسی سیستمهای مدون وابلاغ شده درهرسازمان اسنادومدارک مالی راکنترل وباعملیات اجرایی مطابقت ونسبت به صحت وسقم آنهاتصمیم گیری کرده وبه مقامات ذیصلاح گزارش می کنند.

ازمهمترین وظایف کارشناسی رسیدگی اسناد حفظ اسرارمحرمانه می باشد.بدین معنی که به هنگام رسیدگی باتوجه به نوع کاربه اطلاعات مهمی دسترسی وآگاهی دارد ازجمله دریافتیهای پرسنل یاخریدها یاقراردادهاوطرف قراردادهاو واریزیهاوسیاستهای عملکردی که معمولا اغلب این اطلاعات به صورت محرمانه بایستی در سازمان حفظ شود.

درصورت رعایت قوانین ومقررات مربوط به کاررسیدگی اسنادکه البته نیازمند پشتیبانی مسئولین ومدیریت محترم سازمانها می باشد کیفیت کارواثربخشی وکارایی و بازدهی رسیدگی یا حسابرسی داخلی روند مطلوبی رادرجهت نیل به اهداف از پیش تعیین شده سازمان طی خواهدکرد.

مقصود زینال زاده

کارشناس رسیدگی وتسجیل اسنادذیحسابی

              سازمان آموزش وپرورش